Nhất trí mọi chính sách đưa ra phải ảm bảo an toàn đường biên giới, ưu tiên biện pháp cứng rắn trong ngăn chặn làn sóng nhập cư bất hợp pháp.
Khác nhau trong quan điểm về việc có hợp pháp hóa trạng thái cư trú cho những người đang cư trú bất hợp pháp do thiếu giấy tờ hay không và quá trình thực hiện cụ thể.
Các ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc chạy đua tìm ra ứng cử viên đại diện cho đảng ra tranh cử Tổng thống nhiệm kỳ tới – như dự đoán, tất cả đều đưa ra những chính sách đảm bảo an toàn đường biên giới và tăng cường ngăn chặn làn sóng nhập cư bất hợp pháp, chỉ có những khác biệt rất nhỏ trong kế hoạch thực hiện cụ thể.
Ứng cử viên Jeff Bush tỏ ra ôn hòa hơn cả với chính sách thân nhập cư nhất, Scott Walker, Marco Rubio cho thấy bớt cứng rắn hơn lúc đầu, riêng Donald Trump và Ted Cruz vẫn bảo lưu chính sách cứng rắn.
Trong cuộc đua nội bộ đảng Cộng hòa, ngay từ buổi tranh luận đầu tiên trên truyền hình đã có 6 ứng cử viên cạnh tranh gay gắt trong cùng vấn đề cải cách luật di dân.
Ứng cử viên Donald Trump đã thẳng thừng tuyên bố khi người dẫn chương trình yêu cầu ông đưa ra chứng cứ cho phát biểu “Mexico đang gửi sang Mỹ toàn những tội phạm giết người và tình dục”: “Chính phủ Mexico thông minh hơn chúng ta, họ rất cáo già nên chỉ có những nhà lãnh đạo Mỹ ngu ngốc mới tìm cách bảo vệ cho những người nhập cư trái phép”.
Ông cũng hứa, nếu trở thành Tổng thống sẽ đưa ra những chính sách ngăn chặn mầm mống nhập cư trái phép ngay từ biên giới.
Trong khi, cựu thống đốc bang Florida – Jeff Bush – có tiếng thân giới nhập cư do có vợ là người Mexico – lại khẳng định, đại đa số những người di cư đến Mỹ là vì cuộc sống tốt đẹp hơn cho cả gia đình nên cần phải giúp họ. Cụ thể, Jeff Bush cho rằng, sau khi thực hiện các chính sách đảm bảo an toàn cho đường biên giới và ngăn chặn làn sóng nhập cư bất hợp pháp, sẽ cho phép hợp pháp hóa trạng thái cư trú đối với những người đang cư trú bất hợp pháp do thiếu giấy tờ. Tuy vậy, ông không nhắc đến việc đồng ý cấp quốc tịch cho họ.
Thống đốc bang Wiscosin – Scott Walker – đồng ý với chính sách cải cách di dân toàn diện dành cho những người nhập cư đang cư trú bất hợp pháp do thiếu giấy tờ nhưng đột ngột tuyên bố thay đổi lập trường, lựa chọn chính sách cứng rắn – không hợp pháp hóa trạng thái cư trú cho bất kỳ đối tượng nào và nhấn mạnh sẽ chọn chính sách di dân hợp pháp nào không ảnh hưởng đến người dân Mỹ.
Nghị sỹ Marco Rubio – người đứng đầu dự thảo cải cách luật di dân toàn diện đã được thượng viện Mỹ thông qua cũng thừa nhận đã lùi một bước khá sâu so với trước, đồng ý lập hàng rào tại đường biên giới, nghĩa vụ hóa E-Verify, đuổi bắt những người đang cư trú quá thời hạn, hiện đại hóa thủ tục xuất nhập cảnh v.v…
Thượng nghị sĩ Ted Cruz phê phán những ứng cử viên còn lại của đảng Cộng hòa đang ủng hộ cho chiến dịch giải cứu những người đang cư trú bất hợp pháp và tuyên bố sẽ đi đầu trong cuộc vận động không thông qua nội dung chiến dịch giải cứu trong dự thảo cải cách luật di dân toàn diện tại thượng viện.
Đặc trưng trong chính sách di dân do các ứng cử viên đảng Cộng hòa đưa ra là đảm bảo an toàn đường biên giới, tăng cường truy bắt những đối tượng đang cư trú bất hợp pháp trong nước Mỹ, ngăn chặn làn sóng di dân bất hợp pháp. Cho dù có hợp thức hóa trạng thái cư trú cho những người còn đang thiếu giấy tờ nhưng không đồng ý cấp quốc tịch.
Trong khi ứng cử viên Jeff Bush đưa ra kế hoạch sẽ hợp pháp hóa trạng thái cư trú cho hầu hết những người nhập cư đang cư trú bất hợp pháp do thiếu giấy tờ thì ứng cử viên Donald Trump lại khẳng định chính sách cứng rắn: trục xuất toàn bộ sau đó sẽ cứu giúp bằng cách cho phép tái nhập cảnh sau khi đã thực hiện các thủ tục nhập cảnh hợp pháp.
*Bản quyền bài viết trên thuộc về MISAMO